Le Flor e le Nausea

Le Flor e le Nausea

Prendite a mi classe social e ad alicun robas,
[io va in blanc per le via gris.
Melancholias, merces, spia me.
An io debe sequer usque al enoio?
Esque io pote, sin armas, revoltar me?

Oculos immunde in le horologio del turre:
No, le tempore non ha arrivate de complete justitia.
Le tempore es ancora feces, mal poemas, hallucinationes e spera.
Le tempore paupere, le poeta paupere
funde se in le mesme impasse.

In van io intede explicar, le muros es surde.
Sub le pelle del parolas il ha cifras e codices.
Le sol consola le malades e non les renova.
Le cosas. Que triste es le cosas, considerate sin emphase.

Vomitar iste tedio super le citate.
Quaranta annos e nulle problema
solvite, ni mesmo proponite.
Nulle carta scripte ni recipite.
Tote le homines retorna a lor domos.
Illes es minus libere ma porta jurnales
e illes ortographia le mundo, sapiente que illes lo perde.

Crimines del terra, como pardonar los?
Io participava in multe de illos, altere io los celava.
Alicunes io putava belle, illos esseva publicate.
Crimines suave, que adjuta in viver.
Portion diari de error, distribuite in domo.
Le feroce paneteros del mal.
Le feroce lacteros del mal.

Jectar foco a toto, inclusive a me.
Al puero de 1918 on appellava anarchista.
Ma mi odio es le melior de me.
Con illo io me salva
e io da a pocos un sperantia minime.

Un flor nasceva in le via!
Passa lontan, trams, omnibus, fluvio de aciero del traffico.
Un flor ancora pallide
illude le policia, rumpe le asphalto.
Remane completemente silente, paralysa le negotiationes,
io garanti que un flor ha nascite.

Su color on non percipe.
Su petalos non se aperi.
Su nomine non es in le libros.
Illo es fede. Ma illo es realmente un flor.

Io me sede sur le solo del capital in le cinco horas in le vespera
e lentemente io passa le mano in iste forma insecur.
Del latere del montanias, nubes dense volumina se.
Parve punctos blanc move se in le mar, gallinas in panico.
Illo es fede. Ma illo es un flor. Illo forava le asphalto, le tedio, le enoio e le odio.

Carlos Drummond de Andrade, poeta brasilian, (1902-1987).

Crito nigre

Io es carbon

E tu me ha trahite brutalmente ab le solo

E tu face de me tu mina

Patron'!

                          Io es carbon!

E tu me igni, patron'

Pro servir a te eternemente como fortia motor

ma eternemente non

Patron'!

Io es carbon!

          E io debe arder, si!

        E urer toto con le fortia de mi combustion.

                                                             Io es carbon!

Io debe arder in le exploitation

Arder usque al cineres del malediction

Arder vive como le del carbon catran, mi companion

Usque quando io non esser plus tu mina

Patron'!

Io es carbon! 

Io debe arder 

E urer toto con le fortia de mi combustion. 

                                                                                                  

Si! 

Io essera tu carbon

Patron'!

José Craveirinha, poeta mozambican, (1922-2003). 

Amputation

Alco, in me, es morte.
Le mie latere dextere inerte, absente,
ab me es illo alien. 
Ab le latere sinistre
io lo adocula,
como si io a un altere
reguardarea.
Medietate de me persiste,
illo vive,
e contempla alco, ardente,
atrophiante,
que in me es morte.
Un profilo que putre
e io vivente 
e vidente absentar se ab me
alco que in me es morte
definitivemente. 

Rui Knopfli, poeta portugese ab origine mozambican, (1932-1997). 

Strophe alliterative del poema “Violas que plora...”

Voces velate, villutose voces,

Volupias del violas*, voces velate,

Vaga in le vetule vortice veloce

Del ventos, vive, van, vulcanisate.

*Que on intende guitarra – como in le original, ma illo non facerea le alliteration possibile.

Cruz e Sousa, poeta brasilian, (1961-1898).

Mi octo annos

Oh! que nostalgi' io senti 

Del aurora de mi vita,
Del infantia car mie
Que le annos non porta plus!
Que amor, que sonios, que flores,
In ille vesperes gai
Sub l' umbra del bananieros,
In basso d'arbores d'orange, guai!

Como es belle le dies
Del surger del existentia!
— Respira l' anima innocentia
Como perfumos le flor;
Le mar es – laco seren,
Le celo – un mantello azurate,
Le mundo – un sonio aurate,
Le vita – un hymno d'amor!

Que aurora, que sol, que vita,
Que noctes de melodia
In ille dulce allegressa,
In ille ingenue jocar!
Le celo brodate de stellas,
Le terra de aromas plen
Le undas basiante l' aren'
E le luna basiante le mar!

Oh! dies de m' infantia!
Oh! mi celo de primavera!
Que dulce le vita ver era
In ille ridente matino!
In vice del dolos d'ora,
Io habev' in ille la delicias
De mi matre le caressas
E basios de mi soror!

Libere filio del montanias,
Io iva ben satisfacte,
Del camisa aperte le pecto,
— Pedes discalceate, bracios nude —
Currente per le praterias
Circa le caditas d'aqua,
Post le alas celere
Del papiliones azur!

In ille tempores fortunate
Io iva recoltar ceresias brasilian,
Io ascendeva pro prender le mangos,
Io jocava apud le mar;
Io precava le ave-marias,
Io putava le cel' sempre bell'.
Io addormiva surrident'
E m' eveliav' in cantar!

................................

Oh! que nostalgi' io senti
Del aurora de mi vita,
Del infantia car mie
Que le annos non porta plus!
— Que amor, que sonios, que flores,
In ille vesperes gai
Sub l' umbra del bananieros
In basso d'arbores d'orange, guai!

Casimiro de Abreu, poeta brasilian, (1839-1860). 

Horologio

Le cosas son

Le cosas ven'

Le cosas vad'

Le cosas

Vad' e ven'

Non in van

Le horas

 Vad' e ven'

Non in van

Oswald de Andrade, (1890-1954), poeta modernista brasilian. 

Hereditage

Io osa sub le umbra de Dante a mi Virgilio

offerer laude con tal teneressa

que me freme le voce al caste idyllio.

Qui mergeva se unquam in le lectura

del magne poeta veni transfigurate

per un conscientia limpide e matur.

Tote le valor del tempore in le passato

retorna de nove in radios convergente

al memoria de lumine radicate.

Todo emerge in le plano del presente

– prompte, calide e nitide – per le

acto que es promissa de vita permanente.

In cata circumstantia le termino exacte

da testimonio del anima que es prendite

al continue experientia del pudentia.

Ille cognoscentia del beltate

juxta al simplicitate quasi rude

ja supplanta le donos del natura.

Classico serenissime! Que lo studia,

sempre, alicuno, al notion de que es necesse

livrar se al destino in plenitude

al maniera de Eneas pro obtener

le expression que transcende ille destino

e es dono de sanguine ad un alter’ esser.

Le verbo human, tunc, se fac' divin.

Henriqueta Lisboa, poetessa brasilian, (1901-1985).

Sonetto a Virgilio

In iste hora in le que le mundo in despero

Cerca le fund’ e aspere abyssos,

Como es suave consolation al animas triste

Audir le voce tue human e eterne!

Poeta de anima si pur e reguardo si dulce,

Cantor del animas simpl’ e salubre,

Patre de Eneas, le heroe pietos’ e elusive,

E de illa Dido, cuje drama ancor'

Al cordes nostre tanto atteneressa.

Christiano ante Christo, a qui tu sentiva

In le entranias de un tempor’ innatingite.

Poeta e cantor del Pace, anima sensibile,

Da nos de tu Amor le lacrimas clar

Qua conforto de si dur penas.

Augusto Frederico Schmidt, poeta brasilian, (1906-1965).

Capoeira

Le luctator de Capoeira

"Tu vol' esse' battite, so'dato?

 "Que?"

"Tu vol' esse' battite?"

Gambas e capites in le trottoir.

Oswald de Andrade,

poeta brasilian, (1890-1954).

"Capoeira es lucta de dansatores. Illo es dansa de gladiatores. Illo es un duello inter cameradas. Illo es joco, illo es ballo, illo es disputa – symbiosis perfecte de fortia e rhythmo, poesia e agilitate. Unic in lo que le movimentos es commandate per le musica e per le canto. Le submission del fortia al rhythmo. Del violentia al melodia. Le sublimation del antagonismos.

In le Capoeira, le contenditores non es adversarios, illes es 'cameradas'. Illes non lucta, ille finge luctar. Illes intende genialmente dar le vision artistic de un combatto. Supra le spirito de comptetion, il ha in illes un senso de beltate. Le luctator de capoeira es un artista e un athleta, un jocator e un poeta."

Dias Gomes, scriptor brasilian, (1922-1999).

Le poema initial face referentia a un epocha in le qual le Capoeira non esseva respectabile, proque on lo associava al criminalitate. Illo esseva scribite per le poeta modernista Oswald de Andrade, que participava in le Septimana de Arte Moderna, in 1922, que faceva un revolution in le artes in Brasil. Le autor, ci, tenta capturar le maniera colloquial del luctator de Capoeira, le apocopes e elision que vos pote vider in mi version esseva le tentativa de imitar le original. Illo es un poema curte, con intention humoristic, typic del prime phase del Modernismo brasilian. In le secunde citation vos ja pote vider un altere relation con le Capoeira, de admiration e respecto a un lucta que es anque un arte, un patrimonio cultural, e iste es le vision que on ha de illo hodie.

Lentiginose

Tu, in iste corpore complete, 

Oh lactee virgine aurate, 

Tu ha le lymphatic aspecto 

De un camellia mellate. 

Cesário Verde, 

poeta portugese,(1855-1886).

Divin Comedia

Altiante le bracios al Celo distante

E apostrophante le deos invisibile,

Le humanos clama: “Deos impassibile,

A qui servi le destino triumphante,

Pro que in ver vos ha nos create?! Incessante

Curre le tempore e sol genera, inextinguibile,

Dolor, peccato, illusion, luctas horribile,

In un vortice cruel e delirante...

An illo non esseva melior in le pace clemente

Del nihil e de lo que ancora non existe,

Nos illac remanite dormir eternemente?

Pro que in ver vos al dolor ha nos evocate?”

Ma le deos, con voce ancor’ plus triste,

Dice: “Humanos! Pro que in ver vos ha nos create?!”

Antero de Quental, poeta portugese, (1842-1891).

Canto del Exilio - version de Erick Fishuk

On diceva que Brasil esseva le Terra Papagalorum, isto es, le Terra del Papagais, quando ci le europeos trovava multe de iste aves in le tempores initial del colonisation del Nove Mundo in le region brasilian. 

Ma, le presentia del sabiá in varie locos del cultura brasilian me face pensar si illo non esserea plus correcte un Terra del Sabiás. On pote audir cantos re le ave, como illos sequente: O Grande Encontro - Sabiá, Xitãozinho e Xororó - A Majestade o Sabiá, Elba Ramalho - Sabiá, Luiz Gonzaga - Sabiá, Chico Buarque e Tom Jobim - Sabiá. Uf! Io crede que in le area musical illo jam es sufficiente. 

Mesmo in le football le parve ave del belle canto va esser presente iste anno, ante le oculos del mundo, proque illo es in le placard official del Cupa del Confederationes, in Brasil. 

On ha in interlingua le parola "turdo", pro describer le ave. Intertanto, a causa de rationes sonor, ligate al traduction del poema, il es melior mantener le forma original del parola.  

Ben, io diceva toto que vos usque ci ja legeva proque io vole annunciar que on ja ha in interlingua le tertie version del poema Canto del Exilio, iste vice illo esseva facite per nostre amico interlinguista Erick Fishuk. Ora, io lo presentara a vos: 

Canto del exilio

Mi pais habe palmieros,

Ubi canta un Sabia;

Ci le aves nunquam trilla

Equalmente como la.

Nostre celo: plus de stellas,

Nostre valles: plus de flores,

Nostre boscos: plus de vita,

Nostre vita: plus de amores.

In soniar sol in le nocte

Io gaude me plus la;

Mi pais habe palmieros,

Ubi canta un Sabia.

Mi pais ha meravilias

Que le terra ci non da;

In soniar - sol, in le nocte -

Io gaude me plus la;

Mi pais habe palmieros,

Ubi canta un Sabia.

Ante deceder, oh Deo,

Io vole vader la;

E fruer le meravilias

Que le terra ci non da;

E vider ille palmieros,

Ubi canta un Sabia.

Le version supra, vos pote leger anque in le Almanac de Interlingua del mense de decembre, 2012. Le altere versiones del poema es ci in le blog, clicca super Canto del Exilio e lege los. On ja pote dicer que nos ha un parve initio de Literatura Comparate in Interlingua, nonne?

Mappa

On me glutinava in le tempore, on me poneva

un anima vive e un corpore disjunctate. Io es

limitate in le nord per le sensos, in le sud per le timor,

in le est per le Apostolo Sancte Paulo, in le west per mi education.

Io me vide in un nebula, girante, io es un fluido,

depost io arriva al conscientia del terra, io ambula como le alteres,

on me clava a un cruce, in un unic vita.

Collegio. Indignate, on me appella per le numero, io detesta le hierachia.

 On sur me poneva le etiquetta de homine, io va ridente, io va ambulante, per succussas.

Io dansa. Io ride e plora, io es ci, io es la, disarticulate,

me place totes, non me place qualcuno, io batalia con le spiritos del aere,

alicuno ex le terra a me face signales, io non sape plus lo que es le ben

ni le mal.

Mi capite ha volate supra le baia, io es suspendite, angustiate, in le ether,

vertiginose a causa de vitas, de fragrantias, de movimentos, de pensatas,

io non crede in qualcun technica.

Io es con mi ancestres, io me balancia in arenas espaniol,

e il es a causa de isto que io exi al via in combate a personages imaginari,

depost io es con mi folle oncles, in risadas,

in le ferma del interior, reguardante le helianthos del jadin.

Io es in le altere latere del mundo, ab ci post cento annos, levante populationes…

Io me despera proque io non pote esser presente a tote le actos del vita.

Ubi celar mi facie? Le mundo samba in mi capite.

Triangulos, stellas, noctes, feminas ambulante,

pressagios pullulante in le aere, diverse pesos e movimentos evelia mi attention,

le mundo va cambiar le facie,

le morte revelara le ver senso del cosas.

Io ambulara in le aere.

Io essera in tote le nascentias e in tote le agonias,

io me annidara in le angulos celate del corpore del fidantiata,

in le capite del artistas malade, del revolutionarios.

Toto transparera:

Vulcanos de odio, explosiones de amor, altere facies aparera in le terra,

le vento que veni ab le eternitate stoppara su passos,

io dansara in le luce del fulmines, io basiara septe feminas,

io vibrara in le fetiches del mar, io imbraciara le animas in le aere,

io me insinuara in le quatro angulos del mundo.

Animas desperate io ama vos. Animas malcontente, ardente.

Io detesta illes qui se frauda,

illes qui joca homine-cec con le vita, le personas “practic”…

Ave Sancte Francisco e le varie suicidas e amatores suicida,

le soldatos qui perdeva le batalia, le matres vermente matres,

le feminas vermente feminas, le folles vermente folles.

Ave le transfigurates, o proque illes esseva perfecte o proque illes jejunava multo…

ave io, qui inaugura in le mundo le stato de imbroliamento transcendente.

Io es le preda del homine qui io esseva vinti annos passate,

del rar amores que io ha habite,

vita de planos ardente, desertos vibrante sub le digitos del amor,

toto es rhythmo in le cerebro del poeta. Io non me inscribe in qualcun theoria,

io es in le aere,

in le anima del criminales, del amatores desperate,

in mi cubiculo modeste in le plagia de Botafogo,

in le pensatas del personas qui move le mundo,

ni triste ni allegre, flamma con duo oculos, ambulante,

sempre

in transformation.

Murilo Mendes, poeta brasilian, (1901-1975). 

Le Nive Poneva un Coperculo Tacite super Toto

Le nive poneva un coperculo* tacite super toto.

On non senti sinon lo que ocurre intra le domo.

Io involve me in un copertura e io non pensa mesmo in pensar.

Io senti un fruition animal e vagemente io pensa,

E io me addormi sin minus utilitate quam tote le actiones del mundo.

Alberto Caeiro, heteronyme del poeta Fernando Pessoa, (1888-1935).

*In portugese, on ha ci le parola "toalha", que io seligeva traducer como "coperculo". Io dedica iste version al amico lector Marcus Scriptor. Le photo que illustra le poema es sue. 

Emergentia

Qui face un poema aperi un fenestra
Respira, tu qui es in un cella
suffocante,
ille aere que entra per illo.
A causa de isto il es que le poemas ha rhythmo
-- pro que tu pote profundemente respirar.
Qui face un poema salva un dronate.

Mario Quintana, poeta brasilian, (1906-1994).

Philosophia

(A José Pereira de Araújo - "Doctoretto de Scala")


Hora de mangiar -- mangiar!
           Hora de dormir -- dormir!

Hora de travaliar?

- Gambas al aere proque nemo es un machina!*

Ascenso Ferreira, poeta brasilian, (1895-1965).

*In le original es utilisate le expression brasilian "ninguém é de ferro", id es, "nemo es (facte) de ferro", o sia, on non esseva facte pro supportar grande effortios tote le tempore; io pensa que cambiar pro "nemo es un machina!" da un idea del expression. 

PS: Il es como on ascolta in le canto "Nó na madeira" (nodo in le ligno): "trabalho é besteira, o negócio é sambar" (travalio es stupiditate, le negotio es sambar). J

***

Le Renunciation Impossibile

LE RENUNCIATION IMPOSSIBILE

Negation

Io non crede in me

Io non existe

Io non vole io non vole esser

Io vole detruer me

- Jectar me ab pontes elevate

e lassar me dispeciar

sur le petras dur del trottoirs

Pulverisar mi esser

disparer

non lassar mesmo un tracia de passage

per le mundo.

Io vole occider me

e lassar que le non-io

face possession de me.

Plus quam un simple suicidio

io vole que iste mie morte

Sia un ver novitate historic

un disparition total

mesmo in le cerebros

de illes qui me odia

mesmo in le tempore

e que le Historia se procede

e le mundo continua

como si io nunquam habeva existite

como si necun opera io habeva producite

como si nil io habeva influenciate in le vita

como si in vice de valor negative

io esserea Zero.

Io vole ascender, subir

elevar me usque attinger le Zero

e disparer.

Lassa me disparer!

Ma ante io va critar

con tote le fortia de mi pulmones

pro que le mundo audi:

- Il esseva io qui renunciava al Vita!

Vos pote continuar in occupar mi loco

vos les qui ab me lo ha robate

Ibi vos ha le mundo tote a vos

a me io nil vole

ni ricchessa ni povressa

ni allegressa ni tristessa

ni vita ni morte

nil.

Io non es. Io non existe. Io nunquam esseva.

Io renuncia me

Io attingeva le Zero

E ora, vos,

Vive! canta! Plora,

marita vos, occide vos, inebria vos

dona semolas al povres.

Nil pote me interessar

proque io non es

Io attingeva le Zero!

Non conta con me

pro servir a vos durante le repastos

ni pro fossar le diamantes

que vostre feminas va ostentar in salons

ni pro curar vostre plantationes

de caffe e coton

non conta con le obreros

pro atettar le vostre filios syphilitic

non conta con obreros

de secunde categoria

pro facer le travalio del qual vos honora vos

ni con soldatos inconsciente

pro critar con le stomacho vacue

salutes al nostre travalio de civilisation

ni con lacais

pro traher ab vos le calceos

in le alte nocte

quando vos revenira de orgias nocturne

ni con nigros timorose

pro offrer a vos vaccas

[...]

ni con corpores de feminas

pro alimentar vos per placeres

in le otios del vostre abundantia immoral.

Non conta con me

Io renuncia me.

Io attingeva le Zero

Io non existe. Io nunquam existeva.

Io non vole vita ni morte

Nil!

(...)

*poema non complete; on lo finira postea. 

Agostinho Neto, poeta/revolutionario/prime presidente de Angola, (1922-1979).