Quod importa que le mundo parla?
Responde per un surriso,
-- Un surriso, e nil plus.
Quando alcuno
Solo per suppositiones
Affirma ulle cosa mal re nos
Id es quia ille ha le conscientia
Re essente ponite in le mesme caso
In ille esserea un veritate
Lo que in nos es aparentia.
Un surriso, -- e nil plus:
Sic, face le mesmo que io face.
António Botto, poeta portuguese, (1897-1959).
CONTENTO
Le secunde strophe de iste poesia
Es perfectemente rejectabile.
Qua obsequio, non mitte seriositate in
le message del duo prime stichos.
Per favor non considera le titulo.
Luís Antônio [Mingau*], poeta contemporanee brasilian.
*Mingau es le nomine del pappa de avena o farina, usate ci como supernomine del autor.
MOMENTO*
Ex subito, sin que il haberea nulle motivo cognite,
In le medio del multitude differente et indifferente
A me veniva un voluntat' enorme de morir...
Ig non sape si il era le brusc solitude in lo que ig me habeva trovate,
Ig non sape si il era un sensation de parvitate que ig senti a vices --
Sed ig habeva desiderate absurdemente morir.
Et il era le prime vice in lo que ig ha reguardate le morte sin nulle terror,
Con un certe teneressa alsi.
Ig era solo in le strata
Solo et incognite,
Semper tan insulate.
Le homines passava surridente
Le feminas surrideva in le brachio del homines.
Et il habeva un perfecte equilibrio in le multitude
Et inde ig inceptava pensar re mi vita.
Re mi vita ad semper disequilibrate
Et in iste realitate incomprehensibile e triste de ser poeta.
Et ig desirava disparer, qui lo sape, propter perciper que ig excedeva.
Le morte era le unic pharmaco que ig trovava,
Quia illo me facerea non contar non plus.
Et in celle momento ig haberea claudite le oculos perfectemente felice
E perfectemente felice ig me haberea perdite in le infinit' equalitate...
Augusto Frederico Schmidt, poeta brasilian del secunde generation del Modernismo (1906-1965).
*Iste poema esseva traducte per un forma non canonic de interlingua, usante formas idiolectal.
ROMANCERO DEL INCONFIDÊNCIA*
Romance LIII o
Del parolas aeree
Guai, parolas, guai, parolas,
que 'stranie potentia, le vostre!
Guai, parolas, guai, parolas
vos es ex vento, vos va in le vento,
in le vento que non retorna,
e, in tan rapide existentia,
toto se forma e transforma!
Vos es ex vento, vos va in le vento,
e vos permane, con sorte nove!
Guai, parolas, guai parolas,
que 'stranie potentia, le vostre!
Tote le senso del vita
incepta apud vostre ostio;
le melle del amor cristaliza
su perfumo juxta vostre rosa;
vos es le sonio e es le audacia,
calumnia, furia, disfacta...
Le libertate del animas,
guai! per litteras on elabora...
E del venenos human
vos es le plus tenue retorta:
fragile, fragile como le vitro
e plus quam le aciero, potente!
Reges, imperios, populos, tempores
propter vostre impulso rota...
Post grosse parietes,
per modo legier, qui disfolia vos?
Vos sembla esser ex tenue seta,
sin peso de action ni de hora...
-- e vos es in le becco del pennas,
-- e vos es in le tincto que los mollia,
-- e vos es in le manos del judices,
-- e vos es le ferro que stringe,
-- e vos es le barca al exilio,
-- e vos es Mozambique e Angola!
Guai, parolas, guai, parolas,
vos iva preter sur le via,
altiante alas multe incerte,
inter veritate e buffoneria,
desiderios del tempore inquiete,
promissas que le mundo suffla...
Guai, parolas, guai, parolas,
mira vos: que es vos, nunc?
Accusationes, sentinellas,
muschetto, manilla, escorta:
-- le oculo ardente del perfidia,
in veliar, durante le nocte morte;
-- le humiditate del presidios,
-- le solitude pavorose,
-- dur ferro de demandas,
con sanguine in cata responsa;
-- e le sententia que cammina,
-- e le sperantia que non reveni,
-- e le corde que vacilla,
-- e le castigamento que galopa...
Guai, parolas, guai, parolas,
que 'stranie potentia, le vostre!
Pardono vos poterea haber essite!
-- vos es ligno que on talia,
-- vos es vinti scalones de scala,
-- vos es un pecia de fun...
-- vos es populo apud fenestras,
convoyo, bandieras, truppa...
Guai, parolas, guai, parolas,
que 'stranie potentia, le vostre!
Vos es un sufflo in le brisa...
-- vos es un homine qui on mitte in furca!
Cecília Meireles, poetessa brasilian (1901-1964).
LE HORA EXTREME
Le hora extreme non es le hora del morte.
Le hora extreme es celle quando
le corde palpita volente le vita.
Le hora extreme non es le hora del morte.
Le hora extreme es celle quando le vita
tange dur e con vigor su gambas in foco.
Le hora extreme es celle quando toto explode,
in un processo belle e inusual.
Le hora extreme es celle de extreme melancholia,
quando le corpores tendite sensa procul le
infinito
in le figura infante de un puera que se forma.
Le hora extreme es celle de extreme dolor,
quando le corpore delivrate tendite sensa in le
fundo le vacuo,
in le imminentia de se exister como un corpore que se vade.
Le hora extreme non es le hora del morte,
hora bellissime in le qual le ostio aperi se.
Le hora extreme es celle quando ego audi procul
voces intonante un canto,
un canto simplice e al mesme tempore belle e
silente.
Le hora extreme non es le hora del morte.
Le hora extreme es quando le mano
se sensa in plen gesto de incantation
lassante se menar fluente como un corpore que vade,
e porta con se marcas e ceremonias
que se face necessari,
quando apportionate inter fratres.
Le hora extreme non es le hora del morte.
Le hora extreme es cele quando le oculos,
perdite, ben stricte, adornante le visage
matur de un homine qui ride,
sensa un senso profunde in toto,
un ordine in medio del chaos,
sensa que omne evenimento ha portate e porta
in se un projecto, un voluntate
de amar e de esser amate.
Le hora extreme es celle quando le corpore grisastre
sensa que ama e ha ancora voluntate del dansa.
Le hora extreme es celle quando
on ha le cognoscentia del mundo.
Le hora extreme es celle
quando le corpore, contente e distaccate,
sensa que sape cantar.
Le hora extreme non es le hora del morte.
Le hora extreme es celle quando
le homine stoppa, e obtene cognoscentia del dimension
del spatio circa se,
e, in le medio del placia, in le medio del multitude,
lassa se menar fascinate
observante procul le Sol que va bassante,
bassante, bassante...
André di Bernardi, poeta contemporanee brasilian.
POEMA CAPITALISTA
Nec solo per pan vive le homine
sed etiam per perfumo francese.
In le magazin del angulo stratal
le vitrina es un muralia de vitro.
Post illo, cosas costose e luxuose,
e uno specialmente se face remarcar: un parve flacon
con poc guttas de un perfumo.
Illac on no negotia sinon per dollares.
Nil re nostre stropiate moneta national.
Etiam non entra qualcunque ad in le magazin
e non va esser qualcunque que va usar celle tal perfumo.
Qual pelle ya illo va perfumar?
Ulle dama de Stato? ulle regina?
Id ver non ha importantia.
Preterea, quicunque lo va usar,
ab illo va disfructar minus quam nos,
minus quam omnes que non pote emer lo.
Le venditor qui commercialisa le flacon
non suspecta re ce. Ille non suspecta
que, ad ultra su proprie victo,
le perfumo etiam contribue
al victo del personas qui passa,
al anonymos del vico.
A celles qui nunquam va haber le pecunia
e usque al mendico maculate.
Le perfumo preserva le ordine social, le ordine structural.
Si non esserea a causa de illo, le mundo forsan caderea, se frangerea,
e le sanitate del personas vaderea juncte.
Id es, nam, vital
que alique assi existe in celle magazin del angulo,
e, in exister, illo exhala le ric aroma usque ad nos.
Quia sin celle odorato
le aere certo esserea fetide,
e le vita, del latere hic ab le vitrina,
insupportabile.
Mauro Katopodis, poeta contemporanee brasilian.
POETICA
Io es lasse propter le lyrismo moderate
Propter le lyrismo de bon procedura
Propter le lyrismo functionario public con libro de comparition laboral expediente protocollo e manifestationes de appreciation al senior [director
Io es lasse propter le lyrismo que stoppa e va pro verificar in le [dictionario le character vernacular de un vocabulo
Via!, le puristas
Tote le parolas supertoto le barbarismos universal
Tote le constructiones supertoto le syntaxes de exception
Tote le rhythmos supertoto le innumerabile
Io es lasse propter le lyrismo coquettante
Politic
Rhachitic
Syphilitic
Propter tote lyrismo que capitula a quecunque que es for de se ipse.
Alteremente illo non es lyrismo
Illo va esser contabilitate tabella de co-sinus secretario del amante exemplar con cento modellos de litteras e le differente manieras de [placer le feminas, etc.
Io vole in contrari le lyrismo del folles
Le lyrismo del inebriatos
Le lyrismo difficile e pungente del inebriatos
Le lyrismo del clowns de Shakespeare
-- Io non vole plus saper re le lyrismo que non es libertation.
Manuel Bandeira, poeta modernista brasilian, (1886-1968).
POETICA
Io volerea esser clar per tal forma
que in dicer
-- rosa!
omnes saperea lo que illes deberea pensar.
Magis: io volerea esser clar per tal forma
que in dicer
-- ja!
omnes saperea lo que illes deberea facer.
Geir Campos, poeta brasilian, (1924-1999).
Rock in China
Il esseva un vice un pais con un billion de habitantes de pelle jalne e oculos surridente; bibitores de the, fumatores de opium, ubi le pace e le silentio imperava durante plurime annos. Il esseva un vice China.
Il esseva altere vice un rhythmo nigre e trepidante, veniente illac ab le fundo del anima human pro incender le passiones, seminar le chaos, promover le catharsis collective. Assi es le rock.
Satis ben. In le dominica passate, le chineses habeva ganiate un ovo de Pascha. Vere illes, buddhistas millenari. Si, mi vetule e nove camerada, un ovo tan dismensurate que intra illo contineva un gruppo musical anglese de rock con dece-un musicos e duo nigre ballerinas seminude. Un gruppo nominate “Wham”.
Tu, mi eterne communista, va dicer in le bucca de mi auditos, reguardante al lateres como un paranoiaco hysteric, que ce la ovo pote se comparar a ce la vetule cavallo que invadeva Troia in cerca de Helena, que China ha ganiate il es un dono de greco, que le rock and roll va portar le filios de Mao al terra del malfato, ben illac in le casa de Baalzebub.
Intertanto, ego vos dice: nunc vere il es bon a China. Ego jam pote vider scripte con gargantuesc litteras per sake, gruppos punk chinese como le “Febre Jalne” o le “Guarda Rubie”. O qui sape, le new wave “Pudding de Jasmin” o “The de Chouchou”. Ego pote sentir, in le palma de mi naso, grande apportos jalne al bon e vetule rock. Per exemplo, post un show, totes va prender su bicyclo e va pedalar on no sape a ubi. O adhuc, quando Lin Piau, eminente guitarrista del Febre, sonar le prime accordos del “Grande Marcha contra le Mal Humor”, un cascada de artificios pyrotechnic va designar in le celo le Stella Rubie.
Nos non va vider nulle gruppo mangiante colubras e lacertas o se polluente per sanguine human. In China, le rock va esser condimentate per ginseng e executate con le legieressa de un arrangiamento floral. Le rock va reciper influentias del tai-chi e del kung-fu. Como cambio, illo va eveliar China ab su somno millenari.
Le equilibrio es le clave del sagessa oriental. Fortias centripete e centrifuge se attrahente e repellente in spirales. Le estranie affinitate inter le manioc dulce e le igname. Aliquanto plus raffinate e dialectic quam le sancte cruce. China (cata vice in que ego parla su nomine ego rememora un puera passante in un ponte sur le Jalne) ha passate ab le regime feudal del grande dynastias al communismo de Mao durante un parvissime intervallo de tempore. Pro descosaliar habitudes del antique systema, Mao faceva un edicto que predicava que qualcunque consuetude occidental deberea esser banite. Ille statueva disseminar su portrait in tote le pais, juncte con su libretto rubie, un best-seller.
Ab '67 ad '76, le Revolution Cultural popularisava habitudes san como le tai chi shuan facite per vetulos, adultos e infantes in placias public durante le alba, le uso del bicyclo como transporto popular, le medicina natural como therapia official. Toto multe utile, toto multe juste. Mao ipse esseva vidite, un vice e vices altere, natante in ulle fluvio chinese o scribente le Poesia.
Ma il non ha grande muralias contra le infectiones hospitalari, sic como non solo per Sol vive le homine. Le nove Mao, anque note qua le vetule Deng, ha octanta annos e dice que su complexion es debitate al tabaco, al bibita e al optimismo. Son sage le chineses.
Le Oriente se occidentalisa sin se accidentar. An vos vole rock, prende rock. An vole Coca, prende Coca. An vole moda, prende moda. Le chineses apprende le break e hasta su rotationes per minuto. Nil mal esserea si celle civilisate habitude arrivarea ad un distante pais de Sud-America e provoca programmas collective de sanitate, education, le utilisation rational del terra, distribution plus harmonic del renta etc. etc. etc. Le rock, nos ja ha.
Chacal [Ricardo de Carvalho Duarte], poeta del generation marginal del annos 1970.
MERIDIE
A meridie le vita
es impossibile.
Le lumine dele le secretos:
le lumine es crude contra le oculos
acide pro le spirito.
Le lumine es nimis pro le humanos.
(Sed como tu lo velle saper
quando tu habeva venite al lumine
de tu ipse?)
Meridie! Meridie!
Le vita es lucide et impossibile.
Orides Fontella, poetessa brasilian contemporanee, (1940-1998).
Extension II
Io poneva le vita
in mi manos
e le manos in le foco...
Le vita ferveva...
(Alcides Bussi, poeta del annos 1970, del generation del poesia marginal)
X e W
Xisto esseva le carioca* le plus fede que on jam videva.
Ille non habeva defectos physic, non le deformava grande deformitates ni protuberantias: ille esseva naturalmente fede, de un feditate legitime, que esseva resultato infelice de tote le partes del corpore, e non de qualcunque incidentes o particularitates.
Ille habeva le oculos multe foras del orbitas, le naso platte, le capillos typo “spita-guayava”, le bucca aperte usque ad le aures, que esseva enorme.
Quando ille aperiva le mandibulas pro parlar, ille monstrava le gingivas in los que se incrustava alcun fragmentos nigre del dentation de olim.
Ille se vestiva mal. Il non habeva vestimentos que remaneva ben sur su corpore, -- e ille non ambulava sin oscillar ridiculemente le hancas discardinate.
Le feminas belle fugiva ab ille como le diabolo ab le cruce, e illo esseva lo que plus le faceva disconsolate. Illas fede, menate non pro amor, ma pro un sorta de solidaritate, non le repelleva; ma le povre Xisto non las poteva supportar. Ille esseva fede, nimis fede, ma ille habeva le sentimento del bello, e soniava re feminas dive, exceptionalmente attractive.
Opposite a su casa resideva un vidua con trenta annos de etate, bellissime, re la que on diceva cosas mal. In le vicinitate il habeva los qui affirmava que illa suffreva le mesme maladia de Messalina e Catarina II ; ma illo ben poterea esser un calumnia.
Xisto, povretto, adorava in silentio le charmante vicina, sin que tan disgratiose reputation portava preoccupationes a su sentimentos. Ille non poteva vider la apud le fenestra, sin sentir in se, fremitos de amor; ille, se considerava, intertanto, como Ruy Blas, insignificante lumbrico passionate a un stella, e ille non osava dicer ni a se mesme que ille la amava.
On imagina qual sensation, qual surprisa, quando un matino, arrivante al fenestra e reguardante la vidua, Xisto esseva recipite con un surriso ineffabile.
Ille anque surrideva, contrahente le labios pro non monstrar le dentes e le gingivas, e iste effortio muscular produceva un grimasse horribile.
Le vidua non se monstrava horrificate. Illa se alontanava ab le fenestra e, remanente in le medio del camera, in le maniera que illa poteva esser vidite solmente ab su vicino, monstrava le un papiro que illa habeva in le mano.
Ille, stupefacte, exiva ab juxta le fenestra, e colpava le pecto, demandante, per mimica, si esseva pro ille mesme le billet. Le vidua respondeva assertivemente, e, reveniente al fenestra, illa faceva con le papiro un glomere, e lo jectava al strata, habente le precaution re, per un motion del oculos, recommendar al Xisto que ille collige lo.
Le juvene descendeva sur le strata, reguardava al tote angulos, e appurante que nemine le videva, colligeva le glomere, reveniva al casa, e legeva avidemente le subsequente:
“Hodie, medienocte, io te spera in mi casa. Le porta essera a pena se appoiante. Habe le major vigilantia pro que nemine te videra entrar.”
Lo que durante celle die se passava in le anima e in le cerebro de Xisto, esserea utilisabile pro un longe capitulo de romance.
Le povre creatura se perdeva inter suppositiones e conjecturas, sin creder que illo se refereva a un aventura de amor. Intertanto, ille se habeva rasate, secava le capillos, se dava un banio perfumate, poneva vestimentos nove, e expectava, febricitante, le medienocte, contante le minutos, que a ille semblava seculos.
Quando, in le prime carrillon del medienocte, ille pulsava le porta e entrava al corridor al vidua, illa, que le expectava, a ille diceva per medie voce:
-- Entra a mi camera... lentemente pro non eveliar le domesticos.
Ille obediva tremule e anhelante.
-- On heri me ha dicite que vos appela vos Xisto; an ver?
-- Si, seniora.
-- Esque per X vos scribe vostre nomine?
-- Certemente.
-- Bon.
In le matino sequente, Xisto aperiva le fenestra con le sperantia de vider su amante, ma ni in celle die, ni in le immediate, illa a ille dava un reguardo.
Al fin, post un tote septimana, ille succedeva vider la; ma le vidua le reguardava con indifferentia, como si illa non le cognoscerea; illa non mesmo le complimentava.
Le misero remaneva attristate, e multe convincite re, sin saper como, ille haberea susceptibilisate le vidua; intertanto, ille non habeva desiros ardente ni nostalgias, pro que de celle rendez-vous a ille habeva remanite un impression troppo displacente, e le vicina habeva perdite considerabilemente in le stima sue. Ille habeva essite non con un femina, ma con un automato, pupa mechanic, tan frigide, tan inconsciente illa a ille semblava esser.
Le visibile repugnantia per lo que illa eludeva ab un basio in le momento del adeo e le insistentia per lo que illa le peteva que ille vaderea, depost un rendez-vous que non habeva durate plus quam dece-cinque minutos, abatteva cinquanta ex percentage de su enthusiasmo.
E nunquam plus Xisto habeva un rendez-vous solo con celle femina, celle sphinge, que habeva essite sue, completemente sue durante un quatresime parte de un hora!
Un anno postea, ille va haber le explication re toto, e qui lo habeva date a ille esseva Wladimir, su amico intime e collega de officio public, que a ille describeva le sequente :
Essente io in un tram del quartiero Botafogo, sedite apud un dama ignote, illa, audiente pronunciar mi nomine ab un amico que descendeva del tram, immediatemente me ha demandate :
-- Esque vos appela vos Wladimir ?
-- Si, seniora.
-- Esque vos scribe vostre nomine per W ?
-- Sic.
-- Illo es un belle nomine !
-- An vos lo pensa ?
-- Illo conjunge multe ben al persona vostre.
-- Gentilessa vostre.
--Esque vos es celibe?
-- Si, seniora.
-- An vos acceptarea un tassa de the in nostre casa ?
-- Con multissime voluntate.
-- Si sic es le evento, io le expecta hodie in le medienocte.
E illa habeva dicite ubi illa reside.
Io percipeva tum que illo se refereva a tu automato.
Io la faceva vider que in le medienocte esserea un hora multe extravagante pro biber the in casa de un seniora, al que illa respondeva per un deliciose surriso:
-- Tunc, vos va biber altere cosa.
Io ha essite punctual.
Se iterava le mesme scena que a tu ha occurite, assi equalmente como tu me lo ha describite. Ma ante su automatismo, io non habeva le passivitate tue: io me revoltava, me fingeva esser vermente irate, e la menaciava con un scandalo inaudite, in celle hora, si illa non me explicarea le motivo pro que illa te habeva proportionate un rendez-vous, e altere a me, sin amar nos, sin non mesmo cognoscer nos. Le explication esseva difficile, ma io lo extraheva ex illa!
-- E tunc ? – demandava Xisto, monstrante le gingivas. –Que cosa te ha dicite le cynica?
-- Illa non es cynic, es folle.
-- An ver?
-- Sic, illo es un affaire pathologic. Imagina tu que illa habeva organisate un indice alphabetic de tote su amantes, e illa esseva aflicte quia la mancava le X e le W. Le X esseva tu; le W esseva io!
-- Que cosa!
-- Ancora la manca le K e le Y, ma io crede que illa non les va obtener, a minus que illa va utilisar le paises estranier.**
-- Sol sic io poterea... con iste face que io ha...
-- Illa habeva trovate in te le X que illa cercava. Si tu esserea un monstro, illo esserea le mesme cosa. Vide tu a ubi pote conducer le mania de collectar!
*Carioca es le denomination del habitantes del citate Rio de Janeiro.
**Officialmente il non ha celle litteras in le alphabeto del lingua portuguese, ma il ha, vero, in Brasil, nomines, ab origine alien, que face uso de celle litteras. Le W anque es estranier in le alphabeto.
Artur Azevedo [Artur Nabantino Gonçalves de Azevedo], scriptor brasilian, (1855-1908)
Si tu vole occider te, pro que tu non te vole occider?
Ah, profita! quia io que tanto ama le morte e le vita,
Si io osarea occider me, io anque me occiderea...
Ah, si tu osar, osa!
A que cosa il es utile a te le portrait successive del imagines externe
A que nos da le nomine: mundo?
Le cinematographia del horas jocate
Ab actores de conventiones e posas determinate,
Le circo polychromatic de nostre dynamismo sin fin?
A que cosa il es utile a te le mundo tue interior que tu ignora?
Forsan, in tu te occider, tu lo va cognoscer finalmente...
Forsan, in te finir, tu lo va comenciar...
E, comocunque, si te fatiga esser te,
Ah, fatiga te nobilemente,
E non canta, como io, le vita propter vinolentia,
Non saluta como io le morte per litteratura!
An tu va mancar? Oh umbra futile denominate: gente!
Necuno genera mancamento; tu non genera mancamento a necuno...
Sin te il va passar toto sin te.
Forsan il es pejor ad alteros tu exister quam tu te occider...
Forsan tu es plus regret in perdurar, quam te lassante perdurar...
Le dolor del alteros? ... Esque tu ha remorso anticipate
Propter on pro te va plorar?
Relaxa: on pauco va pro te plorar...
Le impulso vital dele le lacrimas poc a poc,
Quando illos non es propter cosas nostre,
Quando illos es de ille que adveni al alteros, supertoto le morte,
Quod illo es cosa depost lo que nil adveni al alteros...
Prime il es le angustia, le surprisa del venita
Del mysterio e del mancamento de tu vita parlate...
Depost il es le feretro visibile e material,
E le homines in vestes nigre que exerce le profession de esser la.
Depost il es le familia in exequiar, inconsolabile e dicente anecdotas,
E tu mer causa occasional de ille exequias,
Tu vermente decedite, multe plus decedite quam tu calcula...
Multe plus decedite ci quam tu calcula
Mesmo que tu es multe plus vive la ultra...
Depost il es le tragic retirada al tumulo o al cava,
E depost il es le inception del obito de tu memoria.
Il ha in totes, prime, un alleviation
Del tragedia un pauco enoiose propter tu haber morite...
Depost le conversation se hasta quotidianamente,
E le vita de tote le dies reprende su die...
Depost, lentemente on te oblida.
Tu solo es rememorate in duo datas, aniversarimente:
Quando il es annos postea tu nasceva, quando il es annos postea tu moriva.
Plus nil, plus nil, absolutemente plus nil.
Duo vices in le anno on pensa a te.
Duo vices in le anno suspira propter te illes qui te amava,
E un o altere vice illes suspira si per hasardo on parla re te.
Confronta te sin subterfugio, e confronta sin subterfugio illo que nos es...
Si tu vole occider te, occide te...
Non habe scrupulos moral, timor de intelligentia!...
Qual scrupulos o timor ha le mechanica del vita?
Qual scrupulos chimic ha le impulso que genera
Le savio, e le circulation del sanguine, e le amor?
Qual memoria del alteros ha le rhythmo alacre del vita?
Ah, povre vanitate de carne e osso nominate: homine,
An tu non vide que tu non ha importantia absolutemente nulle?
Tu es importante a te, quod il es a te que tu senti
Tu es toto a te, quod a te tu es le universo,
E le universo proprie e le alteros
Satelites de tu subjectivitate objective.
Tu es importante a te quod solo tu es importante a te.
E si tu es assi, oh mytho, an le alteros non es assi?
An tu ha, como Hamlet, le pavor al ignoto?
Ma que es noto? Que es illo que tu cognosce,
Pro que tu denomina ignoto quecunque in special?
An tu ha, como Falstaff, le amor grasse del vita?
Si assi tu lo ama materialmente, ama lo ancora plus materialmente
Rende te parte carnal del terra e del cosas!
Dispersa te, systema physico-chimic
De cellulas nocturnemente consciente
Per le nocturne conscientia del inconscientia del corpores,
Per le grande copertor non-coperiente-nil del aparentias,
Per le gramineo e le herba del proliferation del esseres,
Per le nebula atomic del cosas,
Per le parietes vorticiante
Del vacuo dynamic del mundo...
Álvaro de Campos, heteronyme del poeta portugese Fernando Pessoa, (1888-1935)
Lo que il ha in me es supertoto fatiga
Non a causa de isto ni de illo,
Ni non mesmo de toto o de nil:
Fatiga assi mesme, illo mesme,
Fatiga.
Le subtilitate del sensationes inutile,
Le passiones violente re nulle cosa,
Le amores intense re lo presumito in alcuno
Ille cosas tote –
Ille e lo que manca in ille eternemente --;
Toto illo face un fatiga,
Iste fatiga,
Fatiga.
Il ha sin dubita qui ama le infinito,
Il ha sin dubita qui desira le impossibile,
Il ha sin dubita qui non vole nil –
Tres typos de idealistas, e io necun de illes:
Quod io ama infinitemente le finito,
Quod io desira impossibilemente le possibile,
Quod io vole toto, o un pauco plus, se il potera esser
O vere si il non potera esser...
E an le resultato?
Pro illes le vita vivite o soniate
Pro illes le sonio soniate o vivite,
Pro illes le media inter toto e nil, isto es, isto...
Pro me solo un grande, un profunde,
E, ah con que felicitate, infecunde, fatiga,
Un suppremissime fatiga,
Issime, issime, issime,
Fatiga...
Álvaro de Campos, heteronyme del poeta portugese Fernando Pessoa, (1888-1935)
Le binomio de Newton es si belle como le Venus de Milo.
Lo que il ha es pauc personas pro perciper lo.
óóóó---óóóóóó óóó---óóóóóó óóóóóóóó
(Le vento foras la.)
Álvaro de Campos, heteronyme del poeta portugese Fernando Pessoa, (1888-1935)
Io non sape. Il me manca un senso, un tacto
Pro le vita, pro le amor, pro le gloria...
A que es utile qualcunque historia,
O qualcunque facto?
Io es sol, sol como necuno jam esseva,
Cave intra me, sin post ni ante.
Il sembla que passa sin vider me le instantes,
Ma passa sin que su passos es legier.
Io comencia leger, ma il me fatiga lo que io ancora non legeva.
Io vole pensar, ma il me dole lo que io va concluder.
Le sonio a mi es pesante avante que io lo ha. Sentir
Es toto un cosa como quecunque io jam ha vidite.
Non esser nil, esser un figura de romance,
Sin vita, sin morte material, un idea,
Quecunque a que nil renderea utile o fede,
Un umbra in un pavimento irreal, un sonio in un trance.
Álvaro de Campos, heteronyme del poeta portugese Fernando Pessoa, (1888-1935)
GUARDAR
Guardar un cosa non es absconder lo o clauder lo con tranversa.
In un coffro on non guarda cosa necun.
In un coffro on perde le cosa ab viso.
Guardar un cosa es reguardar lo, adocular lo, mirar lo propter
admirar lo, id es, illuminar lo o esser ab illo illuminate.
Guardar un cosa es vigilar lo, id es, facer vigilia a
illo, id es, surveliar re illo, id es, esser eveliate propter illo,
id es, remaner propter illo o esser propter illo.
A causa de ce la melior uno guarda le volo de un ave
Que un ave sin volos.
A causa de ce la on scribe, a causa de ce la on dice, a causa de ce la on publica,
a causa de ce la on declara e declama un poema:
Pro guardar lo.
Pro que illo, per su vice, guardara lo que illo guarda:
Que illo guardara quecunque un poema guarda:
A causa de ce la le evenimento del poema:
Pro guardar quecunque on vole guardar.
Antonio Cicero, poeta contemporanee brasilian.
ANTICIPATION
Le patas del nocte applata
le lilios debile del aurora.
Per invisibile stratas
nigre cavallos galopa.
Procul brilla duo lacos
del color triste de tu oculos.
Dunas de angustia se forma
in le plagias frigide del morte.
Io agita le brachios. Il es inutile
essayar opponer al torrente
de arena e sanguine, que avantia,
le versos fragile de un poema.
Il es inutile parlar re rosas
e fructos nove del agreste
flores, quando, in le pecto,
cardos a pena floresce.
Le aurora es dulce. E illo annuncia
un die calme, inter le canto
del aves e le allegressa
del primavera in le campos.
Amata, nos non plus va vider
le die que se leva.
Nigre cavallos galopa,
il jam es plus parve le distantia...
Va esser alte como nubes,
in le celo clar del matino,
le rosas que nascer va
de mi carne e tu sanguine.
Domingos Carvalho da Silva, poeta de nascentia portugese, modernista ab le “Generation de 1945” in Brasil, (1915).
Observation personal: Le prime duo versos in portugese es: As patas da noite esmagam//os lírios débeis da aurora.// Io los considera bellissime!
ELEGIA DEL MORTOS DEL SECULO
Pietose mortos,
sacrificate pro que nos viverea,
nos, le necate, saluta vos.
Algas e capillos, spirito e manos boia in le adeo.
Mortos, vale!
Como sanguina in le corde le parola soldato!
Il non es plus le caserna, il es le symbolos marchante,
le citate marchante inter le crepusculo e le aurora.
Mortos del crepusculo, mortos de quattuordece,
inutilemente morte.
Mortos de quaranta, le filios vostre marcha...
Mortos del aurora, que il essera re nos?
Bueno de Rivera, poeta modernista brasilian del “Generation de 1945”, (1911-1982)
ELEGIA AL SUICIDAS DEL VIADUCTO
Illes jam esseva morte
in le ventre materne.
Pro illes
le deflagrar del aurora jam esseva un tumulo.
Illes fugiva al obito
prendite, intertanto, al chorda umbilical.
Rondava le luna sterile inter cypressos.
E le terra de cardos e amarilis
esseva le allegressa, le tritico, le lepra, le tempesta.
Illes jam esseva morte quando nasceva
incatenate al Codice Civil.
A illes esseva apponite un nomine. Pro qual motivo?
Illes jam esseva morte irremediabilemente.
Morte sin le spasmo cellular del viventes,
illes esseva de argilla pur, del munde argilla
del paludes.
Illes debeva vader al schola – morte semper – e saper
le nomine del statuas, le data del eclipses,
leger in le jornal del die informationes jam morte
del remote vespere,
creder in le immortalitate,
illes que esseva morte ab le matino uterin.
Illes a vices pensava re directiones ferroviari.
Re naves que parti ad Constantinopole.
Illes voleva un insula depopulate ab deos,
illes voleva feminas nude, illes voleva imbraciar las.
Illes jam esseva intertanto morte pro le sonio e le viage.
Lor corpores esseva aqua frigide sin mareas nuptial.
Defuncte como arbores, illes habeva le capillos verde
e le pedes sulcante le terra e le manos prendente le Sol.
Pro illes le suicidio ha essite a pena un gesto
del laro descendente a un plagia de asphalto.
Le massacrate corpore a pena cento grammas
ha perdite de sanguine, impatientia e anima.
Illes jam ha essite sepelite con lor oculos retenente
le ultime paisage e le ultime disdigno.
Illes jam ha retornate tranquille al sombre placenta
del terra fidantiata, filia,
concubina e matre.
Sur le sepulcro ancora fresc jam ha gemmate pedunculos.
Le herba jam se dissemina. Le trifolio va florer.
E quando le nocte veni silente e profunde
il es facile vider in le tumba
le visage del suicidas a subrider.
Domingos Carvalho da Silva, poeta de nascentia portugese, modernista ab le “Generation de 1945” in Brasil, (1915).
LYRISMO
Illa ascendeva al montania
con un rosa in le manos.
Illa contemplava le mundo la procul
con un rosa in le manos.
Postea illa se jectava in le abysso
con un rosa in le manos.
E illa esseva sepelite heri
con un rosa in le manos.
Domingos Carvalho da Silva, poeta de nascentia portugese, modernista ab le “Generation de 1945” in Brasil, (1915).
LE HOMINES AMA LE GUERRA
Io non sape con qual armas le homines va luctar in le Tertie Guerra, ma in le Quarte, il essera per palos e petras. –Einstein
Le homines ama le guerra. A causa de ce la
illes arma se festive in choro e colores
pro le dubitose sport del morte.
Illes ama e non lo disguisa.
Illes ostenta celle amor in le placias,
crea manuales e scholas,
altiante bandieras e recolligente feretros,
intonante slogans e sepeliente chansons.
Le homines ama le guerra. Ma non lo ama
solo con le corage del athleta
e le soberbalia militar, ma con le pietose
voce del sacerdote, que ante le combatto
distribue le hostia del obito.
Il esseva assi in Crimea e Troia,
in Eritrea e Angola,
in Mongolia e Algeria,
in le Sahara e ora.
Le homines ama le guerra
E mal tolera le pace.
Le homines ama le guerra,
dunque,
il non ha periculo re pace.
Le homines ama le guerra, profan
o sancte, il non importa.
Le homines ha le guerra como amante,
ben que illes marita se con le pace.
E que incantamentos, mi Deo! in celle incontro vorace!
que placeres! que ululationes! que guais!
que sublime perversiones ordite
in le sudario del coperturas,
polluente le lecto e le campos de battalia.
Durante seculos io pensava
que le guerra esseva le deviation
e le pace le route. Io me decipeva. Illos son
parallel ripas de un mesme riviera, le mano e le guanto,
le pede e le botta. Plus que gemine
illos son xiphopage, par e impare, sorte e hasardo
illos son le ouroboros –colubra circular
eternemente devorante nos.
Le guerra non es un interacto.
Illo es parte del spectaculo. E illo non es tragedia a pena
illo es comedia, royal o popular,
illo es alco plus bon que circo:
-- illo es ubi le alacre trapezista
vestite qua kamikaze
salta sin hamaca e sin susteno,
ubi uno rumpe tote le plattos
e le contorsionista se talia
in le kamasutra del morte.
Le guerra non es le reverso del pace.
Illo es su cuna e su sino complementari.
E le horror non es le inverso del belle
--illo es su par. Le homines ama le belle
ma a illes place le horror in le arte. Le horror
non es obscur, es le pendant del lumine.
Lucifer es Lubel, brilla como Gabriel
e le terror seduce.
Nil plus seductive
que Christo morte in le cruce.
Dunque, le guerra non es solo missa
que le curato officia, scientia
que hallucina le sage, sport
que fascina le forte. Le guerra es arte.
E con le ardor del vanguardistas
nos visita le exposition biennal del horror
e inaugura le Bauhaus del morte.
Propter id, super le caronia il non ha urubu,
chacales, vultures, hyenas.
Il ha belle hairones de alumnium, seren,
in un electronic ballet.
[ci non es ancora le final del poema, que es a venir]
Affonso Romano de Sant'Anna, poeta contemporanee brasilian,(1937-).
CIRCULO VITIOSE
Dansante in le aere, gemeva inquiete lampyride:
--“Ah si a me esserea possibile esser ille blonde stella,
Que arde in le eterne blau, como un eterne candela!”
Ma le stella, mirante le luna, con jelosia:
--“Ah si poterea io copiar le transparente lumine,
que, del greca columna al gothic fenestra,
Contemplava, suspirose, le fronte amate e belle!”
Ma le luna, mirante le sol, con mucor:
--“Misere io! Ah si io haberea ille enorme, ille
Claritate immortal, que tote le lumine ille resume!”
Ma le sol, inclinante le rutile palpebra*:
--“A me es pesante iste brillante aureola de nume...
Me face nausea iste blau e excessive umbella...
Pro que non nasceva io un simple lampyride?”
Observation: rutile palpebra es como ‘rútila capela’ in portugese.
[io non considera isto mi version final del poema]
Machado de Assis [Joaquim Maria Machado de Assis], scriptor in general, anque poeta, (1839-1908).
MELANCHOLIA
Melancholia es mal, que seque illo,
Ab lo que fugi e se apparta le altere gente.
Le locos contrari a haber placer,
In illes locos uno senti alcun placer, si lo senti.
E tum io veniva arrivar in iste maladia
In le finalisar de mille altere, e mille enoios,
Que ex joiose e contente me faceva
Melancholic, triste e pensative,
Il non es anque multe que io cerca un placia,
Ubi satiar me io potera in esser triste.
André Falcão de Resende, poeta manierista portugese, (1527-1599).
[io non considera isto mi version final del poema]
PLEBISCITO
Le scena occurre in 1890.
Le familia es tote reunite in le sala de dinar.
Senior Rodrigues es usante un curadentes, se reclinante relaxate in un chaise a balancio. Ille ha tosto mangiate como un abbate.
Domina Bernardina, su marita, es multe intertenite in nettar le cavia de un canario belgic.
Le parve infantes es duo, un pupo e un pupa. Illa se distrahe in reguardar al canario. Ille se appoiante in le tabula, le pedes cruciate, lege con multe attention un de nostre jornales diario.
Silentio.
Ex subito, le pupo altia le capite e demanda:
“Papa, que es plebiscito?”
Senior Rodrigues claude le oculos immediatemente pro finger que ille dormi.
Le parvo insiste:
“Papa?”
Pausa:
“Papa?”
Domina Bernardina interveni:
“Oh la senior Rodrigues, Manduca te appella. Non dormi post le souper que ce la te face mal.”
Senior Rodrigues non ha altere alternativa sinon aperir le oculos.
“Que il es? Que vos vole?”
“Io volerea que papa me dicerea lo que es plebiscito.”
“Ah ce la, juvene! Vero tu va haber dece-duo annos e non sape ancora lo que es plebiscito?”
“Si io saperea io non demandarea.”
Senior Rodrigues se verte a domina Bernardina, que continua multe occupate con le cavia.
“Oh siniora, le parvo non sape lo que es plebiscito!”
“Il non face admirar se que ille non sapeva, pro que io anque non lo sape.”
“Que tu me dice?! Vermente tu non sape lo que es plebiscito?”
“Nec io, nec tu; ci a casa necuno sape lo que es plebiscito.”
“Necuno, halto la! Io crede que io habeva date provas re non esser nulle ignorante!”
“Le facie tue non me dupa. Tu es multe fanfaron. Que on va: si tu sape, dice lo que es plebiscito? Dunque? Nos es expectante! Dice...!”
“Domina, lo que tu vole es exasperar me!”
“Ma, homine de Deo, pro que tu non debera confessar que tu non lo sape? Il non es nulle vergonia ignorar qualque parola. Ya in altere die il esseva le mesme cosa quando Manduca a te ha demandate lo que esseva proletario. Tu parlava, parlava, e le pupo restava sin saper lo!”
“Proletario, cito retorqueva senior Rodrigues, es le citatano povre que vive per le travalio mal remunerate.”
“Ita, ora tu lo sape pro que tu ha ite al dictionario; ma io te da un dulce, si tu me va dicer lo que es plebiscito sin te alontanar ab celle chaise!”
“Que grande placer tu ha, domina, in facer me ridicule in presentia de iste infantes!”
“Oh! Ridicule es tu ipse qui se face. Il esserea tan simple dicer: “Io non lo sape, Manduca, io non sape lo que es plebiscito; va prender le dictionario, mi filio.”
Senior Rodrigues se altia ab un impeto e clama:
“Sed io lo sape!”
“Si tu ya lo sape, dice!”
“Io non lo dice pro non me humiliar coram mi filios! Io non desisti facilemente! Io vole conservar le fortia moral que io ha in iste casa! Vade al diabolo!”
E senior Rodrigues, exasperatissime, nervose, lassa le sala de dinar e va a su camera, claudente violentemente le porta.
In le camera il habeva lo que ille plus besoniava in celle occasion: qualque calmante guttas de aqua de flor de orange e un dictionario...
Le pupa comencia parlar:
“Povretto que es papa! Ille se irasceva tosto post le souper! On dice que ce la es alco tan periculose!”
“Si ille non esserea dupe – observava domina Bernardina — e ille confessarea francamente que ille non sapeva lo que es plebiscito!”
“Vero ya – retorque Manduca, troppo con regret quod ille habeva essite le causator involuntari de celle tote discussion – vero ya, mamma; appella papa e reconcilia vos!”
“Si! si! reconcilia vos! – dice le pupa per un tono tenere e supplicante. – Que fatuitate! Duo personas que se estima tanto piccar se a causa de un plebiscito!”
Domina Bernardina oscula le filia, e va colpar sur le porta del camera:
“Senior Rodrigues, veni seder se; il non vale le pena piccar se a causa de tan poco .”
Le mercante expectava celle opportunitate. Le porta es aperite immediatemente. Ille entra, transversa le casa, e va seder se in le chaise a balancio.
“Possibile! – clama senior Rodrigues depost un longe silentio; – tro possibile! Io ! Io ignorar le signification del parola plebiscito! Io !...
Le marita e le filios se approcha a ille.
Le homine continua in un tono profundemente dogmatic:
“Plebiscito...”
E ille reguarda a tote le angulos pro vider si il ha ibi plus alcun persona que pote profitar le lection.
Plebiscito es un lege decretate ab le populo roman, iste stablite in meetings.
“Ah!” – suspira omnes, alleviate.
“Un lege roman, esque vos percipe? E on vole introducer lo in Brasil! Illo es plus un altere estranierismo!...”
Artur Azevedo [Artur Nabantino Gonçalves de Azevedo], scriptor brasilian, (1855-1908)
--------------------------------------------------------------------------------------
Observation: ci sub non es le "mesme" texto, lege anque iste, per favor!
PLEBISCITO
Le scena occurre in 1890.
Le familia es tote reunite in le sala de dinar.
Senior Rodrigues es usante un curadentes, se reclinante relaxate in un chaise a balancio. Ille ha cito mangiate como un abbate.
Domina Bernardina, su marita, es multe intertenite in nettar le cavia de un canario belgic.
Le parve infantes es duo, un pupo e un pupa. Illa se distrahe in reguardar al canario. Ille se appoiante in le tabula, le pedes cruciate, lege con multe attention un de nostre jornales diario.
Silentio.
Ex subito, le pupo altia le capite e demanda:
“Papa, que es plebiscito?”
Senior Rodrigues claude le oculos immediatemente pro finger que ille dormi.
Le parvo insiste:
“Papa?”
Pausa:
“Papa?”
Domina Bernardina interveni:
“Oh la senior Rodrigues, Manduca te appella. Non dormi post le souper que ce la te face mal.”
Senior Rodrigues non ha altere alternativa sinon aperir le oculos.
“Que il es? Que vos vole?”
“Ego volerea que papa me dicerea lo que es plebiscito.”
“Ah ce la, juvene! Vero tu va haber dece-duo annos e non sape adhuc lo que es plebiscito?”
“Si ego saperea ego non demandarea.”
Senior Rodrigues se verte a domina Bernardina, que continua multe occupate con le cavia.
“Oh siniora, le parvo non sape lo que es plebiscito!”
“Il non face admirar se que ille non sapeva, quia ego etiam non lo sape.”
“Que tu me dice?! Vermente tu non sape lo que es plebiscito?”
“Nec ego, nec tu; hic a domo nemine sape lo que es plebiscito.”
“Nemine, halto la! Ego crede que ego habeva date provas re non esser nulle ignorante!”
“Le facie tue non me dupa. Tu es multe fanfaron. Que on va: si tu sape, dice lo que es plebiscito? Dunque? Nos es expectante! Dice...!”
“Domina, lo que tu vole es exasperar me!”
“Ma, homine de Deo, quia tu non debera confessar que tu non lo sape? Il non es nulle vergonia ignorar ulle parola. Ya in altere die il esseva le mesme cosa quando Manduca a te ha demandate lo que esseva proletario. Tu parlava, parlava, e le pupo restava sin saper lo!”
“Proletario, cito retorqueva senior Rodrigues, es le citatano povre que vive per le travalio mal remunerate.”
“Ita, nunc tu lo sape quia tu ha ite al dictionario; sed ego te da un dulce, si tu me va dicer lo que es plebiscito sin te alontanar ab celle chaise!”
“Que grande placer tu ha, domina, in facer me ridicule in presentia de iste infantes!”
“Oh! Ridicule es tu ipse qui se face. Il esserea tan simple dicer: “Ego non lo sape, Manduca, ego non sape lo que es plebiscito; va prender le dictionario, mi filio.”
Senior Rodrigues se altia ab un impeto e clama:
“Sed ego lo sape!”
“Si tu ya lo sape, dice!”
“Ego non lo dice pro non me humiliar coram mi filios! Ego non desisti facilemente! Ego vole conservar le fortia moral que ego ha in iste domo! Vade al diabolo!”
E senior Rodrigues, exasperatissime, nervose, lassa le sala de dinar e va a su camera, claudente violentemente le porta.
In le camera il habeva lo que ille plus besoniava in celle occasion: ulle calmante guttas de aqua de flor de orange e un dictionario...
Le pupa comencia parlar:
“Povretto que es papa! Ille se irava cito post le souper! On dice que ce la es alco tam periculose!”
“Si ille non esserea dupe – observava domina Bernardina — e ille confessarea francamente que ille non sapeva lo que es plebiscito!”
“Vero ya – retorque Manduca, nimis con regret quod ille habeva essite le causator involuntari de celle tote discussion – vero ya, mamma; appella papa e reconcilia vos!”
“Si! si! reconcilia vos! – dice le pupa per un tono tenere e supplicante. – Que fatuitate! Duo personas que se estima tanto piccar se a causa de un plebiscito!”
Domina Bernardina oscula le filia, e va colpar sur le porta del camera:
“Senior Rodrigues, veni seder se; il non vale le pena piccar se a causa de tam pauco.”
Le mercante expectava celle opportunitate. Le porta es aperite immediatemente. Ille entra, transversa le domo, e va seder se in le chaise a balancio.
“Possibile! – clama senior Rodrigues depost un longe silentio; – tro possibile! Ego! Ego ignorar le signification del parola plebiscito! Ego!...
Le marita e le filios se approcha a ille.
Le homine continua in un tono profundemente dogmatic:
“Plebiscito...”
E ille reguarda a tote le angulos pro vider si il ha ibi plus alcun persona que pote profitar le lection.
Plebiscito es un lege decretate ab le populo roman, iste stablite in meetings.
“Ah!” – suspira omnes, alleviate.
“Un lege roman, esque vos percipe? E on vole introducer lo ad in Brasil! Illo es plus un altere estranierismo!...”
Artur Azevedo [Artur Nabantino Gonçalves de Azevedo], scriptor brasilian, (1855-1908)
Post-scriptum: Nunc ego a vos demanda, car lectores, esque vos pote perciper mi ironia facite al texto? :-)
TRIBULATIONES DE UN AUTOR
“Io va lassar le litteratura”.
“Pro que?”
“Pro que illo da nulle avantage, sinon disgusto: ultra los que proveni propriemente ab illo, il ha altere.”
“Qual es illos?”
“Tu non imagina como io es assediate in le quartiero in lo que io habita. Le infantes me demanda libros de ‘historiettas’, le juvenes plenemente crescite vole litteras a lor inamoratas; le juvenas vole versos; le vetulos me interroga si io habe ‘O Judeu Errante’ o ‘Os Doze Pares de França’.”
“Guai burla!”
“Non ride tu; il es le complete veritate – io a te assecura! On mesmo me ha demandate un chanson de carneval a un ‘rancho’* de juvenas... Reguarda ben!”
“Que tu ha respondite?”
“Que io non sapeva facer versos, supertoto los de... carneval.”
Le duo amicos conversava in un sala povre de casa povre, cuje unic ricchessa esseva libros. Le qui in ultimo parlava, repeteva:”
“Io va lassar le litteratura; illo es un vexation...”
“Mesmo si tu lo va lassar, illes non va creder in le facto e va continuar in te persequer.”
“Tu ha ration. Qual es le remedio?”
“Illo es que tu cambia de quartiero, illo es vader al altere extremo del citate.”
“Le idea es bon, ma le sumpto que io debe facer, es grande.”
“Il non ha dubita; ma il es necessari, mi caro.”
“Ancora plus, ultra toto, io es persequite per le poetas incipiente. Illes invade mi casa, con lor poemas e novellas; illes me invita a ce ci e a ce la; e, quando io da a illes un opinion sincer, illes se picca e me insulta. Un inferno, Deo mie!”
“Per tote ce la passa le autores celebre – exprimeva le altero, ridente.”
“Ma, io non es celebre. Si io ya esseva un academico circumspecte – vero! –ma io non es plus ni minus que un autor povre, modeste e simple.”
“E vermente a causa de ce la il es que illes te cerca. Si tu esserea un autor importante, ben famose, que ponderarea le parolas e le gestos, illes non te cercarea; ma tu non es assi, pueretto... que il ha pro facer?”
“Il ha un cosa plus seriose re lo que io lamenta: ce la es le libros de valor que io recipe, e que io non ha tempore de annunciar novas re illos. Illos es tante que non es possibile a me assister los cito; e lor autores debe julgar que io non lo face assi a causa de disinteresse, disdigno o orgolio. Al fin: celle litteratura es pro me un vexation. Io va lassar lo.”
“Non vero! Tu solo va lassar lo in le Morte.”
Le disgustoso reguardava le celo, tra le fenestra del camera, e diceva con tristessa:
“Forsan ni assi...”
------------------------------------------------------------------------------------
Observation: *rancho: gruppo de personas que se reuni(-va) pro dansar in le carneval brasilian.
Autor: Lima Barreto [Afonso Henriques de Lima Barreto], scriptor brasilian, (1881-1922), in le magazine Careta, Rio de Janeiro, 10 de septembre 1921.
CANTICO DEL CALVARIO
Al memoria de mi filio
morte in 11 de decembro 1863.
Tu esseva in le vita le columba favorite
Que super un mar de angustias duceva
Le ramo del sperantia. –Tu esseva le stella
Que inter le nebulas del hiberno scintillava
Monstrante le cammino al guardator de bestias
Tu esseva le messe de un aurate estate.
Tu esseva le idyllio de un amor sublime.
Tu esseva le gloria, –le inspiration, –le patria
Le futuro de tu patre! –Ah! Nonobstante,
Columba, – ad in te penetrava le sagitta del destino!
Astro, –inglutiva te le temporal del nord!
Tecto, –tu cadeva! –Credentia, tu ja non vive!
Curre, curre, vos, oh! lacrimas nostalgic,
Legato acerbe del felicitate extincte,
Vacillante torchas que tremulante clara
Le ardesia frigide de un soniar que es morte!
Curre! Aliquando io vos va vider plus belle
Que les diamantes de Ofir e de Golgonda
Fulgurar in le corona de martyrios
Que me circunsta le fronte meditative!
Es morte pro me del nocte le faculas,
Ma Deo vos face brillar, sancte lacrimas,
E sub vostre lumine io va camminar in le locos deserte!
Stellas del suffrer, — guttas de disgusto,
Tenere rore del celo! — Sia benedicte!
Oh! filio de mi anima! Ultima rosa
Que in iste solo ingrate gemmava!
Mi sperantia amaremente dulce!
Quando le hairones venira del occidente
Cercante un nove climate ubi illos arrestara,
Io non plus te va cunar sur le geniculos,
Nec ab tu oculos in le cerulee brillo
Io va trovar un consolation a mi tormentos!
Non plus io va invocar le musa errante
In illes solitari locos ubi cata folio
Esseva un furbite speculo smaragdin
Que reflecteva le fugitive portraits
Del suspirate tempores que se ha ite!
Non plus perdite in vaporose meditationes
Io va ascoltar durante le crepusculo, in le montes,
Vibrar le trompa sonorose e gaudiose
Del chassator que al focar se recollige!
Non plus! Le arena ha currite, e le libro
De mi abominabile historia es complete!
Pauco debe io ambular! Un passo ancora
E le fructo del dies mies, nigre, putride,
Del branca debile va rolar a sur le terra!
Ancora un lacrimose canto, e le huracan sin freno
Quando sufflar frangera le ultime fibra
Del infelice lyra que in le manos io sustene!
Io me ha rendite le echo del tristessas tote
Que inter le homines io ha trovate! Le laco obscur
Ubi in medio al fulgor del focos del tempesta
Se mira le larvas funebre del ruinamento!
In tote parte in que io ha trainate mi mantello
Io ha lassate un tracia profunde de agonias!...
Oh! quante horas io non ha guastate, sedente
Sur le costas brave del Oceano,
Expectante que le vita se evanescerea
Como un flocco de scuma, o como le friso
Que lassa in le aqua le ligno del barchero!
Quante momentos de follia e febre
Non ha io consumite perdite in le desertos,
Ascoltante le rumores del forestas,
E cercante in ille voces horribile
Distinguer le cantico mie de obito!
Quante noctes de angustias e delirios
Io non ha veliate, inter le umbras, reguardante furtivemente
Le passage del veloce genio horrende
Que le mundo abatte in le galopar disfrenate
Del salvage cursero? ... E toto frustra!
Le vita semblava ardente e folle
Sasir se a mi ser! ... E tu si juvene,
Si pur ancora, ancora in le alba,
Ave baniate in mares de sperantia,
Rosa in germine, crysalide inter lumines,
Tu ha essite le selecto in le timibile recolta!
Ah! quando le vice le prime in mi capillos
Io sentiva colpar tu suave halito;
Quando in mi brachios io te claudeva, audiente
Te pulsar le corde dive ancora;
Quando io mirava tu tranquille oculos,
Abyssos de innocentia e puritate,
E in basse voce e con timor io ha murmurate: mi filio!
Mi filio! phrase immense, inexplicabile,
Car como le plorar de Magdalena
Presso le pedes del Redemptor ... ah! per le fibras
Io sentiva rugir le vento incendite
De ille amor infinite que eternisa
Le consortium del orbes que se immalia
Del mysterios del ser in le tela auguste!
Que noda le celo al terra e le terra al angelos!
Que se expande in torrentes ineffabile
Del sino immaculate de Maria!
Il me ha cecate tante lumine! Io errava, esseva homine!
E de mi error le punition cruel
In le mesme gloria que me altiava al astros,
Plorante apud le pedes del cruce, hodie io pati!
[hic ancora non es le final del poema, que es a venir.]
Fagundes Varela, poeta romantic brasilian, (1841-1875)
